شماره دانشپذیری :

اخبار

اخبار پیام نور

مصاحبه سایت دانشجو آنلاین بادکتر ناصر رمضانی استاد جامعه شناسی و علوم سیاسی موسسه آموزش عالی آزاد مبین

1392/05/28
اگر قصد تغییر رشته به جامعه شناسی دارید، بخوانید
کارشناسی ارشد جامعه شناسی را چگونه از صفر شروع کنیم؟
جامعه‌شناسی از آن رشته‌هایی است که آدم های خاص خود را می‌طلبد. این روزها خیلی از بچه‌های مهندسی هم به علوم انسانی و به خصوص جامعه شناسی علاقه پیدا کرده اند. گویی چیزی در کشف ارتباط بین آدم ها وجود دارد که در رشته های دیگر نمی شود آن را پیدا کرد.
 
مهمان این هفته‌ی کافه دانشجوآنلاین، دکتر رمضانی مدرس جامعه شناسی و علوم سیاسی  موسسه آموزش عالی آزاد مبین است. وی در این گفت‌وگو درباره رشته جامعه‌شناسی و کمی هم علوم سیاسی صحبت کرد. دکتر رمضانی معتقد است اگر کسی یک‌بار در کلاس جامعه‌شناسی شرکت کند، مجذوب این رشته خواهد شد.
 
  
 
 
علاقه شرط اول این رشته
شاید این سوال پیش بیاید که چه کسانی می توانند در این رشته ادامه تحصیل بدهند. اول این که برای رشته های جامعه شناسی و علوم سیاسی علاقه فرد به شدت مهم است. کسانی که می خواهند در زندگی دنبال رشته‌ای بروند که جذاب باشند، این نکته مهم است که ببینند آن رشته از چه جهتی برای شان جذاب است، از لحاظ مادی جذاب است یا از این جهت که برای خود یک اندوخته فکری داشته باشند. دوم عمیق بودن نسبت به حسی که از رشته جامعه شناسی و علوم سیاسی می گیرد. این حس یعنی این که فرد چشم هایش را ببندد و از خودش بپرسد جامعه یا سیاست به چه معناست؟ بعضی وقت ها از اصل موضوع غافل شده اند و فقط مفاهیم را می خوانند.
بعضی موضوع ها به فطرت انسان ها بستگی دارد. بعضی انسان ها هستند که ذاتا به این موضوع علاقه ندارند. قرار گرفتن در فضاهای مختلف هم ـ مانند خانواده ـ تاثیرگذار است.
من قاطعانه می گویم اگر دانشجوهایی فقط در یک جلسه کلاس جامعه شناسی شرکت کنند، تعداد بسیار زیادی از این افراد که تا قبل از این علاقه ای به جامعه شناسی نداشتند، به این درس علاقمند خواهند شد؛ چون موضوع جالب است.
در رشته های مختلف، از مدیریت گرفته تا زیست شناسی و پزشکی، مباحثی هستند که حرف جدید در آن ها بسیار کم است، ولی در مباحث جامعه شناسی هر روز موضوع جدید منتشر می شود. در این رشته گاهی نظریه هایی شکل می گیرند که نظریات 20 سال پیش را نقض می کنند.
 
علوم انسانی حفظ کردنی نیست!
جامعه شناسی از زیرمجموعه های علوم انسانی به شمار می رود. علوم انسانی از آخرین علومی است که در دنیا به علم تبدیل شده است؛ چون قبلا زیرمجموعه فلسفه بود. از وقتی نیز که علوم انسانی به علم تبدیل شد، بسیار علمی و پیچیده شده است. به همین دلیل دانشجویانی که می خواهند وارد عرصه جامعه شناسی و علوم سیاسی شوند، باید نگرش تجریدی، ذهنی و پیچیده ای را داشته باشند.
فرق علوم انسانی با علوم پایه و ... این است که آن جا یک سری حفظیات را باید به هم ارتباط و ارائه داد، ولی در علوم انسانی چیزی فراتر از این است و ذهن باید پویا باشد. بنابراین آدم هایی که عمیق هستند می توانند در این رشته موفق شوند. آدم هایی که سطحی و وسیع اند مثل رشته های عمران، شیمی و ...
برخلاف این که عده ای می گویند درس های علوم انسانی حفظی هستند، اصلا  این طور نیست. فرمول های فیزیک و ریاضی و ... حفظی هستند و حتی اگر قانون شان را هم ندانیم به حفظ کردن شان اکتفا می کنیم. ولی واکنش انسان به تعاملات اجتماعی و چیزهایی که رفتار انسان را شکل می دهد نیاز به تعمق دارد.
در کوتاه سخن باید بگوییم جامعه شناسی علم مطالعه رفتار اجتماعی انسان و بسیار پویا، وسیع و جذاب است. افرادی نیز باید به سراغ این رشته باییند که علاقه به بررسی رفتار اجتماعی انسان داشته باشند.
 
گرایش جامعه شناسی و علوم سیاسی
گرایش ها در دانشگاهی های مختلف متفاوت است. به طور کلی در دانشگاه پیام نور فقط جامعه شناسی محض ارائه می شود. در دانشگاه های آزاد و دولتی، جامعه شناسی به روش تحقیق، پژوهش اجتماعی، جامع شناسی محض، تحقیقات میدانی اجتماعی و ... نیز ارائه می شوند.
گرایش های علوم سیاسی هم شامل علوم سیاسی محض، روابط بین الملل، پژوهش سیاسی، مدیریت استراتژی و ... هستند.
 
 
علوم سیاسی زیرمجموعه جامعه شناسی است
همیشه این سوال وجود داشته است که بین جامعه شناسی و علوم سیاسی، کدام یک بر دیگر مقدم است. از آن جا که جامعه شناسی، علم بررسی رفتار اجتماعی نامیده شده است، رفتار سیاسی نیز تحت تاثیر شرایط صورت می گیرد؛ آن شرایط را ابتدا جامعه شناسی بررسی و مشخص می کند آن جامعه چه ساختار سیاسی‌ای دارد و سپس علوم سیاسی روی آن صحبت می کند. آخرین نظریه ها این است که علوم سیاسی زیرمجموعه جامعه شناسی است.
 
ارتباط جامعه شناسی و روانشناسی اجتماعی
روانشناسی اجتماعی رشته ای است که روانشناسی را در قالب جامعه شناسی مرود بررسی قرار می دهد. یعنی رفتارهای اجتماعی انسان را از بعد روانشناسانه مورد بررسی قرار می دهد. مثل اینکه مردم چرا دنبال مد می روند!
 
 
جامعه شناسی و داوطلب هایی از سایر رشته ها
از هر رشته ای می شود به جامعه شناسی ورود پیدا کرد؛ حتی از علوم زیست شناسی. بحث اصلی علاقه است و هیچ محدودیتی وجود ندارد. منتها باید پیش نیاز بیشتری را بگذراند. اما روال این است که بیشتر کسانی به این رشته می آیند که علوم ارتباطات، خدمات اجتماعی و روانشناسی اجتماعی خوانده اند.
 
رشته های مهندسی برخی را ارضا نمی کند
من افراد زیادی را در کلاس ها دیده ام که کارشناسی خود را در رشته های مهندسی گذرانده اند و حالا در رشته های علوم انسانی تحصیل می کنند. بحث اصلی علاقه است. شما اگر حداقل شناختی به جامعه شناسی پیدا کنید، به شدت علاقمند می شوید. چون می خواهید بفهمید مردم چرا این رفتار را انجام می دهند، چرا این مد را می پوشند، چرا این حرف را می زنند. کنجکاوی انسان ها به این سمت است که چرا رفتارها این گونه شکل گرفته است. این موضع خیلی ها را مجذوب خود می کند. معمولا افرادی که رشته های فنی آنان را ارضا نمی کند، به علوم اجتماعی و علوم سیاسی روی می آورند.
 
جامعه شناسی را باید «دِلی» خواند!
جامعه شناسی یک بحث «دِلی» است! ممکن است یک نفر شبانه روز از خواندن این کتاب ها سیر نشود و  در عرض یک هفته بتواند 5 کتاب را مطالعه کند. یک نفر هم شاید در طول یک سال هم نتواند آن 5 کتاب را بخواند. بنابراین این مسئله زمان بر نیست، یک فهم و شهود است! داوطلب باید خودش متوجه شود که مطلب را گرفته است یا خیر. جامعه شناسی مثل داستان است، شروع که کردید تا آخر برای شما جذاب است. مانند ریاضی نیست که بگویید معادلات دو مجهولی را دوهفته بخوانم، فلان مبحث را هفته‌ی بعدش بخوانم و... .
 
دولتی و آزاد 30، منبع؛ پیام نور، 6 منبع
داوطلب ها اگر می خواهند در دانشگاه های دولتی یا آزاد ادامه تحصیل دهند باید بالغ بر 30 کتاب را مطالعه کنند. اما برای دانشگاه پیام نور منابع حدود پنج شش کتاب بیشتر نیستند. دانشگاه پیام نور هرساله حدود 5 کتاب را مشخص می کند و هرکس این کتاب ها را بخواند قبول خواهد شد.
اما برای دانشگاه های دولتی باید انواع کتاب های روش تحقیق، مبانی جامعه شناسی (و مبانی علوم سیاسی برای رشته علوم سیاسی) و نظریه های جامعه شناسی (و نظریه های علوم سیاسی برای رشته علوم سیاسی) را مطالعه کرد. برای درس علوم سیاسی باید تاریخ سیاسی معاصر را هم مطالعه کرد. داوطلب باید برای هرکدام از این درس ها حدود 10 کتاب را مطالعه کند. البته این کتاب ها خیلی به هم شبیه هستند، ولی حرف هایی در بعضی از این ها وجود دارد که در بقیه کتاب ها نیست. مطالعه کتاب های زبان تخصصی نیز برای هر دو رشته نیاز است.
مثلا در بحث نظریه های جامعه شناسی، درک بعضی از نظریه ها سنگین است و برای فهم درست باید دو سه کتاب را مطالعه کنیم تا بتوانیم آن را متوجه شویم.
 
بدون کلاس های آمادگی هم می توان موفق شد
متاسفانه برای کلیه رشته ها کلاس های آمادگی کنکور فراوانی وجود دارد، ولی کلاس های جامعه شناسی و علوم سیاسی بسیار کم هستند؛ چون داوطلب این موضوع احساس نمی کند حضور در کلاس ها چیزی به دانسته هایش اضافه می کند. در این رشته فرمولی وجود ندارد که استاد بخواهد معادله‌ آن را توضیح دهد.
افرادی هم که در کلاس ها شرکت می کنند می گویند اصل مطلب را گرفته اند ولی نیاز به تحلیل و شکافتن موضوع دارند. ولی خیلی ها هم هستند که در خانه درس ها را می خوانند و قبول هم می شوند. در این رشته حتما نیازی به شرکت در کلاس کنکور نیست مگر این که فرد بخواهد به سطح بالاتری از تحلیل برسد.
بنابراین برای این رشته توصیه می کنم ابتدا داوطلب ها با خواندن کتاب ها خود را محک بزنند، اگر دیدند توانایی درک مطالب را ندارد یا منصرف شوند و یا در کلاس ها شرکت کنند.
 
سوالات سال قبل را مرور کنید
هرساله سوالات و پاسخ های آزمون های سال قبل منتشر و خیلی جاها به فروش می رسد. پاسخ گویی به این سوالات می تواند موثر باشد. اما باید توجه شود اگر کسی بخواهد فقط سوال و جواب ها را ـ بدون درک مطلب ـ حفظ کند، موفق نخواهد بود.
 
سوالات پیام‌نور از سراسری و آزاد پیچیده‌تر است!
جالب است بدانید سوالات آزمون دانشگاه پیام نور به شدت از آزمون دانشگاه دولتی و آزاد سخت تر است. به این دلیل که پیام نور حجت را تمام کرده است و با منابع معدودی که مشخص کرده، سوالات را سخت تر و پیچیده تر طرح می کند.
اما در آزمون های دانشگاه آزاد و پیام نور حدود 30 منبع وجود دارد. در این آزمون ها به کیفیت و عمق موضوع شاید گمتر گرایش پیدا کنند و بیشتر به دنبال کمیت اطلاعات داوطلب ها هستند.
 
بازار کار به توانایی شما بستگی دارد
رشته های جامعه شناسی جزو رشته های مادر هستند. در کلیه سازمان، وزارتخانه ها و ادارها جامعه شناسی می تواند حضور پیدا کند. در بخش های مختلفی از جمله روابط عمومی، فعالیت های اجتماعی آن سازمان و ... جامعه شناسی توانایی حضور دارد.
هر سازمانی ـ حتی اداره برق هم ـ فعالیت های اجتماعی دارد. نظرسنجی ها، برآورد نگرش مردم نسبت به آن سازمان و ... جزو کارهایی است که جامعه شناس ها در یک سازمان می توانند انجام دهند. جامعه شناسی در تمامی سطوح مدیریتی سازمان ها و وزارتخانه ها نیز می تواند حضور پیدا کند.
در رشته جامعه شناسی، آینده شغلی به توانایی خود فرد بستگی دارد. یعنی این که فرد سازمانی را ترغیب کند که فلان موضوع اجتماعی نیاز به متولی دارد؛ این می تواند یکی از زمینه های حضور در ادارت و ارگان ها باشد.
در رابطه با علوم سیاسی هم خیلی ها فکر می کنند فقط به وزارت خارجه مربوط است. در حالی که کلیه سازمان ها و حتی شرکت های خصوصی که دارای روابط بین الملل هستند رشته علوم سیاسی را لازم دارند. باید فردی برای این سازمان ها سرمایه گذاری در کشورهای دیگر را بررسی کند که آیا این سرمایه گذاری می تواند سودآوری داشته باشد؟ و یا این که نگرش مردم آن کشور در رابطه با موضوع سرمایه گذار خارجی چیست؟ حمایت می کند یا خیر؟ علوم سیاسی است که به این سوال ها پاسخ می دهد. شرکت هایی هم که در این عرصه ضرر می دهند به این دلیل است که از علوم سیاسی استفاده نمی کنند.
 
دانشگاه‌های تهران و علامه قطب جامعه‌شناسی و علوم سیاسی
دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و دانشگاه علامه طباطبایی جزو برترین های این رشته هستند. مباحث در دانشگاه تهران گسترده تر ولی در دانشگاه علامه عمیق تر است. دانشکده علوم انسانی دانشگاه آزاد هم در مقطع ارشد میدان‌دار این موضوع است.


منبع خبر: سایت دانشجو آنلاین
 
 
طراحی سایت : گروه وبین